مهم ترین قوانین آپارتمان نشینی از دیدگاه حقوقی

با دریافت مشاوره تخصصی، بهترین تصمیم را برای پرونده خود بگیرید. دکتر امید مقدسی فر وکیل پایه یک دادگستری، کنار شما خواهد بود تا به حقوق خود آگاه باشید.همین حالا زمان مشاوره خود را تعیین کنید.

ماهیت و کارکرد آیین‌ نامه آپارتمان نشینی

آیین‌ نامه آپارتمان نشینی یک سند داخلی و الزام‌ آور است که به‌ منظور تعیین حقوق و تعهدات ساکنان و تنظیم روابط، میان ساکنین و مدیریت ساختمان تدوین می‌ شود.

این سند با هدف حفظ نظم، آرامش و انسجام در محیط‌ های مسکونی تنظیم شده و چارچوب استفاده از فضا های مشترک و حدود مسئولیت‌ های فردی را مشخص می‌ کند.

آیین‌ نامه یادشده علاوه بر نقش تنظیمی، کارکرد پیشگیرانه نیز دارد و از بروز بسیاری از اختلافات جلوگیری می‌ کند.

 

اهمیت تدوین آیین‌ نامه آپارتمان

تدوین آیین‌ نامه آپارتمان‌ نشینی موجب شفاف‌ سازی حقوق و مسئولیت‌ های ساکنان می‌ شود و از برداشت‌ های شخصی و تفسیر های سلیقه‌ ای جلوگیری می‌ کند.

این سند به‌ عنوان مرجع استناد در زمان بروز اختلاف عمل کرده و چارچوبی مشخص برای رسیدگی به تعارضات فراهم می‌ آورد.

وجود چنین مقرراتی به تقویت همزیستی مسالمت‌ آمیز و ارتقای کیفیت زندگی جمعی کمک می‌ کند.

پرداخت به موقع شارژ ساختمان

شارژ ساختمان هزینه ای است که می‌بایست هر ماه ساکنین ساختمان سر موعد به مدیریت ساختمان پرداخت کنند.

ماهانه شارژ ساختمان صرف خدمات عمومی مانند: حقوق سرایدار، تعمیر بخش های عمومی مانند: سرویس آسانسور و… می باشد.

پرهیز از ایجاد سر و صدا زیاد که موجب سلب آسایش از ساکنین دیگر شود

رعایت سکوت کامل در ساعات استراحت ساکنین یعنی ۱۳ ظهر الی ۱۶ بعد از ظهر و ساعت ۲۱ شب به بعد در ساختمان الزامی می باشد. (ماده ۵۹ قانون آپارتمان نشینی)

رعایت اصول جا به جایی زباله

به دلیل انتشار بوی زباله در ساختمان و آزرده خاطر شدن ساکنین لازم است که این کار در ساعات مشخص و با رعایت اصول بهداشتی مانند: اطمینان از باز نبودن درب کیسه زباله و سالم بودن آن، انجام گردد.

پرهیز از نگه داری حیوانات خانگی در بخش های عمومی ساختمان

ساکنین صرفا مجاز می باشند حیوانات خانگی خود را در واحد شخصی خود نگه داری نمایند.

پرداخت هزینه های مشترک ساختمان به صورت مساوی

در صورت خرابی در بخش های عمومی ساختمان ساکنین موظف هستند هزینه آن را به صورت مساوی و نه بیشتر پرداخت نمایند.

 

پیشنهاد مطالعه: در صورتیکه به مطالعه این دست از مطالب علاقه‌مند هستید مطلب ” ابطال رای داوری ” را در سایت دکتر امید مقدسی فر بخوانید.

 

پرداخت خسارت و هزینه خرابی به دیگر واحدها

در صورتی که خرابی در یک واحد (مانند: ترکیدن لوله آب موجب)موجب آسیب رساندن به واحد یا واحد‌های دیگر گردد می بایست هزینه خسارات وارده به واحد آسیب دیده پرداخت گردد.

عدم تغییر نمای ساختمان

افراد پیش از تغییر در نمای ساختمان برای مثال نصب شیشه های رفلکس دار در تراس موظف هستند از مدیریت ساختمان کسب تاییدیه و اجازه نمایند

استفاده مشترک از پارکینگ مشاع

ساکنین حق تصرف و یا حتی اجاره پارکینگ مشاع را ندارند و می بایست به صورت مشترک استفاده شود.

لزوم ثبت حق برخورداری از پارکینگ اختصاصی در قولنامه

در صورتی امکان استفاده از پارکینگ اختصاصی وجود دارد که در قولنامه ذکر شده باشد در غیر این صورت هیچ یک از ساکنین حق استفاده از آن را نخواهند داشت.

پرداخت اجاره پارکینگ اختصاصی به صاحب اصلی آن

اگر شخصی از پارکینگ اختصاصی دیگری استفاده نماید موظف به پرداخت اجاره به وی می باشد.

حفظ نظافت مشاعات ساختمان

تمام ساکنین ساختمان موظف به حفظ نظافت در بخش های عمومی و مشاعات ساختمان می باشند.

خودداری از حمل بار با آسانسور

استفاده از آسانسور برای حمل بار خلاق قوانین آپارتمان بوده و در صورت خرابی شخص موظف به پرداخت خسارت و هزینه تعمیر می باشد.

ممنوعیت استعمال دخانیات

استعمال دخانیات در فضای مشترک و سربسته ساختمان ممنوع می‌باشد.

ضرورت بستن درب ورودی ساختمان و قفل آن در شب

هنگام ورود و خروج از ساختمان، جهت جلوگیری از ورود افراد ناشناس به ساختمان، می‌بایست درب ورودی بسته شود. همچنین در صورتی که ساختمان نگهبان نداشته باشد می بایست شب درب ساختمان قفل شود.

لزوم دریافت برگه تسویه از مدیریت ساختمان

در هنگام عقد قرارداد و یا زمانی که قرارداد پایان یافته است، مالکین و مستاجرین می بایست از مدیر ساختمان برگه تسویه دریافت نمایند.

رعایت سکوت هنگام جابه‌جایی اسباب منزل

صدای جابه‌جایی وسایلی مانند: مبل، صندلی و میز نباید به گونه‌ای باشد که به دیگر واحدها برسد.

لزوم رعایت ادب و احترام درصورت اختلاف

در صورت ایجاد اختلاف همسایه‌‌ ها موظف هستند شرایط را با رعایت ادب و احترام برای طرف مقابل خود بیان نمایند و یا از مدیر ساختمان در این زمینه کمک بگیرد.

ممنوعیت قراردادن لوازم شخصی در مشاعات

قرار دادن کفش، گلدان و سایر اشیا در مشاعات مانند: راه پله ممنوع است.

استفاده غیر معمول از مشاعات ساختمان

استفاده از مشاعات ساختمان مانند: پارکینگ و بالا پشت بام برای انجام کارهای شخصی مانند: فرش شستن ممنوع است.

رعایت زیبایی نمای ساختمان

انجام کارهایی که موجب زشت شدن نمای ساختمان می شود، ممنوع است. برای مثال: نصب کولر به طوری که از نمای ساختمان بیرون بزند ممنوع بوده مگر آنکه پیش از نصب از مدیریت ساختمان کسب اجازه گردد.

پیشنهاد مطالعه: در صورتیکه به مطالعه این دست از مطالب علاقه‌مند هستید مطلب ” وکیل مطالبه وجه ” را در سایت دکتر امید مقدسی فر بخوانید.

 

مهم‌ترین نکات و مسائل قانونی در آپارتمان‌ها که هر مالک و مستأجری باید بداند

زندگی آپارتمانی، علاوه بر مزایای فراوان، مجموعه‌ای از حقوق و تکالیف قانونی را نیز برای مالکان، مستأجران، مدیر ساختمان و سایر ساکنان ایجاد می‌کند. بسیاری از اختلافات آپارتمانی از موضوعاتی مانند شارژ، پارکینگ، انباری، استفاده از مشاعات، تعمیرات، سر و صدا، تغییرات ساختمانی و مسئولیت مدیر ساختمان ناشی می‌شود.
مبنای اصلی بسیاری از این مسائل، قانون تملک آپارتمان‌ها و آیین‌نامه اجرایی آن است. مطابق قانون، مالکیت در ساختمان‌های آپارتمانی به دو بخش «قسمت اختصاصی» و «قسمت‌های مشترک» تقسیم می‌شود.

۱. قسمت اختصاصی و قسمت مشاع چه تفاوتی دارند؟

هر مالک نسبت به واحد اختصاصی خود حق مالکیت دارد، اما هم‌زمان در قسمت‌های مشترک ساختمان نیز دارای سهم مشاع است. راه‌پله، راهرو، آسانسور، پشت‌بام، تأسیسات مشترک و قسمت‌هایی که در سند به صورت اختصاصی متعلق به واحد خاصی شناخته نشده‌اند، اصولاً در زمره قسمت‌های مشترک قرار می‌گیرند. نکته بسیار مهم این است که مالک نمی‌تواند صرفاً به دلیل مالکیت واحد خود، قسمت‌های مشاع را به صورت انحصاری تصرف یا استفاده کند.
۲. پرداخت شارژ ساختمان الزامی است
یکی از شایع‌ترین اختلافات میان همسایگان، عدم پرداخت شارژ است. مطابق ماده ۴ قانون تملک آپارتمان‌ها، پرداخت هزینه‌های مشترک ساختمان الزامی است؛ حتی اگر مالک از واحد خود استفاده نکند. میزان هزینه‌ها اصولاً بر اساس نسبت مساحت قسمت اختصاصی محاسبه می‌شود، مگر در مواردی که قانون یا توافق مالکان روش دیگری را مقرر کرده باشد. بنابراین خالی بودن آپارتمان، به‌تنهایی موجب معافیت مالک از پرداخت هزینه‌های مشترک نمی‌شود.
۳. آیا مستأجر هم باید شارژ پرداخت کند؟
در رابطه میان مالک و مستأجر، مسئولیت پرداخت هزینه‌های ساختمان می‌تواند بر اساس قرارداد اجاره تعیین شود. به همین دلیل، بهتر است در قرارداد اجاره دقیقاً مشخص شود که هزینه‌های جاری ساختمان، شارژ، تعمیرات اساسی، هزینه آسانسور، نگهداری تأسیسات و سایر هزینه‌ها بر عهده چه شخصی است. در صورت وجود اختلاف، مفاد قرارداد و ماهیت هزینه مورد مطالبه اهمیت زیادی دارد.
۴. مدیر ساختمان چه وظایفی دارد؟
مدیر ساختمان مسئول اداره امور ساختمان و اجرای تصمیمات قانونی مجمع عمومی مالکان است. مدیر باید امور مربوط به نگهداری ساختمان، هزینه‌های مشترک، تعمیرات و سایر امور مدیریتی را در چارچوب قانون و تصمیمات معتبر مجمع پیگیری کند. همچنین تصمیمات مربوط به امور ساختمان باید با رعایت مقررات قانونی و حدود اختیارات مدیر اتخاذ شود.
۵. آیا می‌توان از پرداخت شارژ خودداری کرد؟
خیر. اختلاف با مدیر ساختمان یا اعتراض به مبلغ شارژ، به‌طور معمول مجوز خودداری خودسرانه از پرداخت هزینه‌های مشترک نیست. در صورت وجود اختلاف درباره میزان یا نحوه محاسبه هزینه‌ها، باید از روش قانونی برای اعتراض و مطالبه حق استفاده کرد. قانون برای وصول هزینه‌های مشترک، سازوکارهایی را پیش‌بینی کرده است و مدیر ساختمان می‌تواند در شرایط قانونی نسبت به مطالبه بدهی اقدام کند.
۶. پارکینگ اختصاصی با پارکینگ مشاع متفاوت است
یکی از مهم‌ترین موضوعات در دعاوی آپارتمانی، اختلاف درباره پارکینگ است. باید مشخص شود پارکینگ در سند مالکیت، صورت‌مجلس تفکیکی و سایر اسناد ملک چگونه تعریف شده است. صرف اینکه سال‌ها یک خانواده از محلی برای پارک خودرو استفاده کرده باشد، لزوماً به معنای مالکیت اختصاصی آن محل نیست. بنابراین هنگام خرید آپارتمان باید وضعیت دقیق پارکینگ، انباری و سایر متعلقات واحد بررسی شود.
۷. استفاده اختصاصی از قسمت‌های مشاع ممنوع است
راهرو، راه‌پله، حیاط، پشت‌بام و سایر قسمت‌های مشترک اصولاً متعلق به همه مالکان است. قرار دادن وسایل شخصی، مسدود کردن مسیر عبور، تصرف بخشی از حیاط یا پشت‌بام و ایجاد تغییر در مشاعات بدون مجوز قانونی می‌تواند موجب اختلاف و حتی طرح دعوای حقوقی شود.
۸. تغییر در نمای ساختمان
نمای ساختمان صرفاً مربوط به واحد یک مالک نیست؛ زیرا نمای خارجی ساختمان با حقوق سایر مالکان ارتباط دارد. به همین دلیل، ایجاد تغییرات مؤثر در نمای ساختمان، نصب تجهیزات یا تغییراتی که ظاهر مشترک ساختمان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، ممکن است نیازمند رعایت مقررات ساختمان و تصمیمات قانونی مالکان باشد.
۹. تعمیرات اساسی و هزینه‌های ساختمان
باید میان تعمیرات مربوط به قسمت اختصاصی و تعمیرات مربوط به قسمت‌های مشترک تفاوت قائل شد. برای مثال، تعمیر یک مشکل داخلی و اختصاصی واحد ممکن است بر عهده مالک همان واحد باشد، اما تعمیرات مربوط به تأسیسات یا قسمت‌های مشترک ساختمان اصولاً موضوع هزینه‌های مشترک قرار می‌گیرد. تشخیص مسئول پرداخت هزینه، به نوع خرابی، محل آن، قراردادها و مقررات حاکم بستگی دارد.
۱۰. خرید آپارتمان و بررسی
بدهی شارژ یکی از نکات مهم هنگام خرید آپارتمان، بررسی بدهی‌های قبلی ساختمان است. طبق ماده ۱۲ قانون تملک آپارتمان‌ها، هنگام تنظیم سند انتقال، دفترخانه باید گواهی مربوط به تسویه هزینه‌های مشترک را که به تأیید مدیر یا مدیران ساختمان رسیده مطالبه کند؛ البته در شرایط قانونی امکان درج تعهد منتقل‌الیه نسبت به بدهی‌های معوق نیز پیش‌بینی شده است. بنابراین خریدار نباید صرفاً به گفته فروشنده درباره نداشتن بدهی ساختمان اکتفا کند.
۱۱. اجاره دادن آپارتمان رابطه مالک و مستأجر علاوه بر قانون مدنی، تابع مقررات مربوط به روابط موجر و مستأجر و شرایط قرارداد است.
در قرارداد اجاره بهتر است مواردی مانند مدت اجاره، مبلغ ودیعه، اجاره‌بها، نحوه پرداخت شارژ، مسئولیت تعمیرات، نحوه استفاده از پارکینگ و انباری و شرایط فسخ به‌صورت روشن مشخص شود. همچنین مقررات جدید مربوط به ثبت قراردادهای اجاره و دریافت کد رهگیری نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
۱۲. آیا مالک می‌تواند هر تغییری در آپارتمان خود ایجاد کند؟
مالک در قسمت اختصاصی خود دارای اختیارات مالکانه است؛ اما این اختیار نامحدود نیست. اگر تغییرات موجب آسیب به سازه، تأسیسات مشترک، حقوق سایر مالکان یا قسمت‌های مشاع شود، ممکن است نیازمند اجازه یا رعایت مقررات خاص باشد. برای مثال، تخریب دیوارهای حساس، تغییرات مؤثر بر تأسیسات مشترک یا تغییراتی که به قسمت‌های دیگر ساختمان آسیب می‌زند، می‌تواند مسئولیت حقوقی ایجاد کند.
۱۳. سر و صدای همسایه و مزاحمت
حق مالکیت یا سکونت در آپارتمان به معنای داشتن اختیار نامحدود برای ایجاد مزاحمت برای دیگران نیست. ایجاد سر و صدای غیرمتعارف، مزاحمت، تصرف غیرمجاز مشاعات یا رفتارهایی که موجب سلب آسایش سایر ساکنان شود، بسته به شرایط می‌تواند منشأ مسئولیت حقوقی یا حتی کیفری باشد.
۱۴. حیوانات خانگی و مقررات ساختمان
موضوع نگهداری حیوانات خانگی نیز گاهی باعث اختلاف میان ساکنان می‌شود. باید میان استفاده از قسمت اختصاصی و استفاده از قسمت‌های مشترک تفاوت گذاشت و شرایط موردی، مقررات قانونی، اساسنامه یا مقررات معتبر ساختمان و همچنین ایجاد یا عدم ایجاد مزاحمت برای سایر ساکنان را بررسی کرد.
۱۵. تصمیمات مجمع عمومی ساختمان
مجمع عمومی مالکان یکی از ارکان مهم مدیریت ساختمان است. تصمیمات مربوط به اداره ساختمان، انتخاب مدیر، هزینه‌های مشترک و بسیاری از امور دیگر باید مطابق نصاب‌ها و تشریفات قانونی اتخاذ شود. بنابراین صورت‌جلسه مجمع، نحوه دعوت مالکان، تعداد حاضرین و میزان مالکیت آنان می‌تواند در اعتبار تصمیمات ساختمان اهمیت داشته باشد.
۱۶. مسئولیت مدیر ساختمان
مدیر ساختمان نیز مانند هر شخص دیگری در حدود وظایف و اختیارات قانونی خود مسئولیت دارد. اگر مدیر در اداره امور ساختمان مرتکب تخلف یا تقصیر شود و از این طریق خسارتی به اشخاص وارد شود، بسته به شرایط ممکن است مسئولیت حقوقی برای وی ایجاد شود. به همین دلیل توصیه می‌شود مدیر ساختمان تمام هزینه‌ها، قراردادها، تعمیرات، پرداخت‌ها و تصمیمات مجمع را مستند و قابل اثبات نگهداری کند.
۱۷. معامله آپارتمان و اهمیت سند رسمی
در خرید و فروش آپارتمان، بررسی سند مالکیت، وضعیت ثبتی، مشخصات پارکینگ و انباری، بدهی‌های ساختمان، پایان کار، صورت‌مجلس تفکیکی و وضعیت حقوقی ملک اهمیت بسیار زیادی دارد. همچنین با توجه به قانون «الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول» مصوب ۱۴۰۳، موضوع ثبت رسمی معاملات املاک اهمیت بیشتری پیدا کرده و باید هنگام انجام معاملات ملکی، وضعیت قانونی معامله و الزامات ثبتی آن به‌دقت بررسی شود.
بخش قابل توجهی از اختلافات آپارتمانی نه به دلیل نبود قانون، بلکه به دلیل بی‌اطلاعی از حقوق و تکالیف قانونی شکل می‌گیرد. اختلاف بر سر شارژ، پارکینگ، انباری، مشاعات، تعمیرات، مزاحمت همسایه، تغییرات ساختمان، تصمیمات مدیر یا مجمع عمومی و همچنین خرید و فروش آپارتمان، هر کدام می‌تواند ابعاد حقوقی پیچیده‌ای داشته باشد. در چنین مواردی، قبل از طرح دعوا یا امضای قرارداد، دریافت مشاوره تخصصی می‌تواند از ایجاد خسارت و هزینه‌های بعدی جلوگیری کند.

⚖️ مشاوره تخصصی دعاوی ملکی و آپارتمان نشینی

دفتر دکتر امید مقدسی‌فر، وکیل پایه یک دادگستری و متخصص امور حقوقی و دعاوی ملکی، آماده ارائه خدمات تخصصی در زمینه اختلافات آپارتمان نشینی، دعاوی مالک و مستأجر، مطالبه شارژ، اختلافات مربوط به پارکینگ و انباری، مشاعات، دعاوی مالکیت، معاملات ملکی، الزام به تنظیم سند رسمی و سایر دعاوی حقوقی و ملکی است. پیشگیری از یک اختلاف حقوقی، همیشه کم‌هزینه‌تر از حل آن پس از وقوع است. برای بررسی دقیق پرونده و انتخاب بهترین مسیر حقوقی، از مشاوره تخصصی دکتر امید مقدسی‌فر استفاده کنید.
پیشنهاد مطالعه: در صورتیکه به مطالبی پیرامون این مقاله نیاز دارید مطلب ” وکیل ملکی” را در سایت ماندگاران عدالت بخوانید.

پرسش و پاسخ حقوقی قانون آپارتمان نشینی

اجرای دقیق آیین‌ نامه حقوقی و قانون آپارتمان نشینی، تدوین مقررات شفاف و ایجاد سازوکار نظارتی از مهم‌ ترین ابزار های پیشگیری از اختلاف است.

همچنین توسعه فرهنگ گفت‌ و گو، برگزاری نشست‌ های دوره‌ ای و بهره‌گیری از میانجی‌ گری در موارد حساس، نقش موثری در حفظ آرامش و انسجام ساختمان‌ های مسکونی ایفا می‌کند.