نیم عشر دولتی : نیم در لغت به معنای نصف و عُشر در لغت به معنای یک دهم یا همان ده درصد است. بنابراین نیم عشر دولتی همان نصف یک دهم یعنی معادل پنج درصد است.
طرح دعوی و انجام امور دادرسی در مراجع قضایی دارای هزینه هایی می باشد. یکی از این هزینه ها، نیم عشر دولتی می باشد که دولت، جهت انجام فرایند اجرای حکم دریافت می نماید. در واقع این هزینه ابزاری مالی جهت تامین هزینه های دولت و اجرای احکام قضایی می باشد.
پیشنهاد مطالعه: در صورتیکه به مطالبی پیرامون این مقاله نیاز دارید مطلب ” وکیل ملکی” را در سایت ماندگاران عدالت بخوانید.
در فرایند اجرای احکامی که از سوی مراجع قضایی صادر می شود و همچنین برای ثبت برخی از معاملات رسمی یک سری هزینه ها تعریف شده است که هزینه نیم عشر دولتی یکی از آن هزینه ها می باشد. این هزینه به حساب دولت پرداخت شده و نقش بسیار مهمی در تامین منابع مالی آن دارد.
انواع نیم عشر دولتی
این هزینه با توجه به کاربرد گستردهای که دارد به انواع مختلفی تقسیم می شود که در ادامه به توضیح آن می پردازیم:
در اجرای احکام قضایی
محکوم علیه یعنی کسی که حکم علیه او صادر شده است ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ اجراییه فرصت دارد بدهی خود را پرداخت و یا به تعهد خود عمل کند، در غیر این صورت نیم عشر دولتی بر وی اعمال شده و موظف به پرداخت آن خواهد شد.
لازم به ذکر است که نیم عشر دولتی در اجرای احکام قضایی از جمله مهم ترین هزینه ها می باشد.
در دعاوی ملکی
کاربرد دیگر آن در دعاوی ملکی یا معاملات ملکی است. نیم عشر دولتی در موارد مذکور بر اساس ارزش ملک و یا موضوع حکم محاسبه شده و در هنگام تنظیم سند و یا صدور حکم دریافت می گردد.
نیم عشر دولتی چند درصد است؟
دولت برای تامین حقوق خود و هزینههای اجرای احکام، ۵ درصد از مبلغ کل موضوع حکم و یا مال مورد معامله را به عنوان نیم عشر دولتی دریافت مینماید.
امکان کاهش یا معافیت
در شرایط خاص امکان درخواست کاهش هزینه و یا معافیت از آن وجود دارد. البته باید توجه داشت این امر به وضعیت مالی فرد و یا نحوه اجرای حکم وابسته است.
برای مثال: اگر محکوم علیه تمکن مالی نداشته باشد می تواند دادخواست اعسار مطرح نماید. دادگاه با بررسی اسناد و مدارک و احراز عدم تمکن مالی او، حکم معافیت و یا تقسیط برای وی صادر نماید.
ضمانت اجرای عدم پرداخت
در صورت امتناع محکوم علیه از پرداخت نیم عشر دولتی، با ضمانت اجرای توقیف اموال مواجه خواهد شد. یعنی اموال وی بجز مستثنیات دین توقیف می گردد.
نحوه محاسبه نیم عشر دولتی
در اجرای احکام قضایی: هزینه نیم عشر دولتی به صورت درصدی از مبلغ محکوم به محاسبه می شود.
در ثبت معاملات رسمی: به صورت درصدی از ارزش مال یا موضوع مورد نظر محاسبه میگردد.
نیم عشر دولتی در اجرای احکام قضایی چه زمانی باید پرداخت شود؟
محکوم علیه موظف است زمانی که اجراییه از سوی دادگاه و یا اداره امور اجرایی صادر شد، نیم عشر دولتی را پرداخت نمایدلازم به ذکر است، اگر محکوم علیه ظرف ۱۰ روز از تاریخ اجراییه بدهی خود را پرداخت کند، از پرداخت نیم عشر دولتی معاف میگردد.
نیم عشر دولتی در معاملات رسمی در چه زمانی پرداخت میشود؟
نیم عشر دولتی در معاملات رسمی هنگام ثبت معامله و یا انتقال سند مالکیت در دفاتر اسناد رسمی پرداخت می گردد.
پرداخت نیم عشر دولتی بر عهده چه کسی است؟
به طور معمول کسی که اجراییه علیه او صادر شده موظف به پرداخت است. لازم به ذکر است اگر طلبکار حق قانونی برای صدور اجراییه نداشته باشد موظف به پرداخت نیم عشر دولتی برای آن بخش از طلبی است که در واقع حق قانونی برای مطالبه آن نداشته است.
پیشنهاد مطالعه: اگر به مطالعه مطالبی در مورد چک علاقه دارید مطلب ” وکیل چک ” را در سایت دکتر امید مقدسی فر بخوانید.
تفاوت نیم عشر دولتی و نیم عشر اجرایی
تفاوت در مبنای دریافت: این هزینه توسط دولت و در جهت ثبت معاملات رسمی و اجرای احکام قضایی دریافت می شود اما؛ هزینه نیم عشر اجرایی همانطور که از نامش پیداست معمولا برای اجرای عملی احکام از شخص محکوم علیه دریافت می گردد.
تفاوت در شروط پرداخت: این هزینه در هرصورت از محکوم علیه دریافت می گردد(حتی اگر حکم به مرحله اجرا نرسد) اما نیم عشر اجرایی تنها درصورتی دریافت می شود اجرای حکم انجام شده باشد.
تفاوت در مسئولیت پرداخت: در نیم عشر دولتی محکوم علیه مسئول پرداخت است (مگر آنکه تقصیر از ناحیه طلبکار در دادگاه محرز گردد) اما در نیم عشر اجرایی محکوم علیه مسئول پرداخت می باشد.
تفاوت در معافیت از پرداخت: در نیم عشر دولتی محکوم علیه زمانی از پرداخت معاف می شود که ظرف مدت ۱۰ روز پس از ابلاغ اجراییه بدهی خود را تسویه کند اما؛ معافیت از پرداخت در نیم عشر اجرایی تابع قواعد متفاوتی است که بسته به شرایط اجرای حکم ممکن است تغییر کند.
پرسش و پاسخ حقوقی
نیم عشر دولتی از مهم ترین ابزارهای مالی دولت جهت تامین هزینه های خود و همچنین تامین هزینه های اجرای حکم می باشد.
این پرداختی را می بایست ظرف مدت ۱۰ روز پس از تاریخ ابلاغ اجراییه و یا هنگام انجام معاملات رسمی پرداخت نمود.
جهت دریافت اطلاعات تخصصیتر در این خصوص و محاسبه آن، می توانید از خدمات دفتر حقوقی دکتر امید مقدسی فر بهره مند گردید و پاسخ سوالات خود را دریافت نمایید.
پیشنهاد مطالعه: در صورتیکه به مطالبی پیرامون این مقاله نیاز دارید مطلب ” وکیل ملکی” را در سایت ماندگاران عدالت بخوانید.
